// fot. autor Budynek Atrium, stan dzisiejszy

Domki te powstały w latach 1924-1926. Niewiele jest informacji z tamtych lat o ich genezie. Wiadomo jednak, że owa zwarta zabudowa, choć w z początku różniąca się nieco wyglądem od jej późniejszej formy (budynki powstawały w niewielkich odstępach czasowych) budowana była z przeznaczeniem mieszkalno-usługowym. Przed wojną istniały tam : sklep tytoniowy, niewielka cukiernia, zakład szewski. Dość ciasne zbicie budynków w jeden kompleks spowodowane było prostą przyczyną – granicą działki na której były postawione. Na zapleczu domków stało kilka drzew, które stanowiły granicę sąsiednich gruntów, a których część jest widoczna do dziś.

Domki przy Starowiejskiej 41-45 fot. Rocznik Gdyński 8

Szczęśliwie budynki przeżyły wojenną zawieruchę w nienaruszonej formie. Uszkodzony został jedynie system wodociągowy w obrębie jezdni i studnia znajdująca się na podwórzu oraz strop najwyższego budynku. W okresie powojennym w jednym z domków pod numerem 43 rozpoczął działalność legendarny już zakład fotograficzny Miruś. Jego założyciele, Jadwiga i Roman Męcik przenieśli go do Gdyni z miejscowości Jawor koło Wrocławia w 1948 roku. Nazwa Miruś pochodzi od imienia ich syna. Zakład ten szybko zyskał miano jednego z najpopularniejszych i najsprawniejszych w mieście (tradycje fotografowania w rodzinie Męcik sięgają 1899 roku). Fotografowali się tam marynarze, urzędnicy, młodzież i zwykli mieszkańcy. Kolejki sięgały często aż po dworzec, szczególnie w okresie egzaminów i letnią porą, gdy klientami byli też liczni turyści. Po 1974 roku, gdy zakład zaczęła prowadzić sama pani Jadwiga, rozpoczęto kursy i szkolenia uczniów w zawodzie fotografa. Część osób spośród grona przeszkolonych z powodzeniem do dziś prowadzi własne zakłady w Gdyni. Zakład Miruś do dziś funkcjonuje przy ulicy Amona 40Ł (Gdynia Chwarzno) i uwiecznia na fotografiach kolejne pokolenia mieszkańców Gdyni.

// fot. Mapa 1924

Wielką popularnością cieszyły się usługi szewca, pana Franciszka Śliwy, który miał swoją pracownię tuż obok Foto Miruś. Jego czeladnikiem i uczniem był między innymi Henryk Daduń, popularny szewc, którego zakład mieści się przy Ul. Antoniego Abrahama 23. Na przestrzeni lat w domkach mieścił się serwis naprawy rowerów pana Plichcińskiego, szklarz oraz sklep z drobiazgami.

// fot. Domki przy Starowiejskiej, autor nieznany

Kompleks budynków, jako zwarta historyczna zabudowa ulicy Starowiejskiej został wpisany w latach 80. na listę zabytków 1. klasy. Na skutek spraw własnościowych i prawnych w 1994 roku zarówno sklepy jak i mieszkańcy zostali z niego przesiedleni do innych obiektów, a sam budynek z listy zabytków został zdjęty. Wówczas rozpoczęto rozbiórkę domków, w ich miejscu zaplanowano budowę wysokiego budynku usługowo-mieszkalnego ‘Atrium”. Wielofunkcyjny budynek (projekt firmy Arch – Deco / INPRO) zachował na froncie elewacje dawnych budynków, łącząc tradycje z historią. Zabieg ten, w obecnych czasach powszechy, w roku 1994 w Gdyni był prekursorski. Za uwzględnienie spuścizny miejsca w obrębie nowoczesnej architektury dostał on nagrodę Czas Gdyni w kategorii wyróżnionej gdyńskiej inwestycji roku 1999. Jednak ślady przeszłości w tym miejscu nie ograniczają się do dawnej fasady kompleksu domków. W podwórzu wciąż można odnaleźć ślady po życiu dawnych mieszkańców ulicy Starowiejskiej. Historia stojącej tam do dziś pompy wodnej sięga roku 1924. Charakterystyczne zdobienia (Kaszubski smok) i sama pompa to obecnie łącznik przeszłości z teraźniejszością coraz cięższy do znalezienia w śródmieściu Gdyni. Wraz z trzema wysokimi drzewami, jest to unikatowy, choć miniaturowy fragment dalekiej, a jednak bliskiej przeszłości naszego miasta.

// fot. Ozdobny element pompy fot. Michał Miegoń

// fot. Zagajnik na podwórzu fot. Michał Miegoń

Zapraszamy do wzięcia udziału w tegorocznej edycji Open House Gdynia, której program mamy zaszczyt współtworzyć!

Sprawdź lokalizacje na stronie internetowej : http://ohgdynia.org/ – ubierz wygodne buty i marsz ku zwiedzaniu!

Inne Szlaki będą miały stanowisko w sobotę

– 10.00-11.00 Kościół Garnizonowy przy ul. Śmidowicza

– 11.00-12.00 Oficyna przy Świętojańskiej 15a

– 13.00-15.00 Sala Widowiskowa ‚Grom’ 3-tej Flotylli Marynarki Wojennej

– 14.00-16.00 Akademia Marynarki Wojennej – Gdynia Oksywie

Niedziela

– 12.00-14.00 Gdynia Rzeźnia

– 17.00-19.00 Schrony przy ul. Witomińskiej 34

Zapraszamy!

Rzeczka wypływała z niewielkiej rury umiejscowionej obok nieistniejącego już kiosku i płynęła wzdłuż torów kolejowych prowadzących do dawnego obozu emigracyjnego (później jednostka wojskowa).

Około 20% wód potoku stanowiły wody opadowe i naturalne wysięki z okolic ul. Widok, resztę stanowiły niestety nieczystości oraz wątpliwej jakości odpady płynne. Poważnym problemem były pojawiające się w korycie strugi szczury. Od połowy lat 90-tych woda pojawiała się tu okresowo, przybierając przy większych opadach deszczu.

Po dawnym cieku wodnym pozostała oryginalna linia drzewostanu oraz betonowe konstrukcje odpływowe w okolicy torów SKM. Potok łączył się z rowami odwadniającymi przy Osadzie Kolejowej po czym płynął rurą do portu gdyńskiego.